WAREYSIGII CALANKA
 
Asalaamu C. W. W.   Waxaan walaalayaal halkaan idinkuugu soo bandhigaayaa anigoo ah Siciid SH. Cumar, wareysi aan la yeeshay Calankii Soomaaliyeed mar xalay aan ku arkay riyo, .
Waxawna u dhacay sidatan.
 
Siciid:    Aabbe Calanow iska waran?
Calan:    Igaarkeey waa la noolyahay.
Siciid:    Calanoow waxaa kaa muuqata ildarree, sidee wax u jiraan?
Calan:    Waa iska xaal adduunoo waxba hayga nixine, ii warran adiga maxaa cusub?
Siciid:    Runtii Aabbe Calanoow , wax cusub ma jiraan oo wali xaalku waa sidiisii(wareeriyo walbahaar) wax laga noxo maahee wax loo  dhiidhiyo lawaa’.  Waase su’aale Calanoow, aaway hooskaagii harka weyn lahaa iyo hoygiyo nabaddii?
 
Calan.          Waa tahaye igaarkeeygiyow sow ma ogid, wax kasta ee nool iyo moodba leh waxay u baahan yihin hadday waayaan, waxa dhibaayana aan laga dhowrin, inaan waxa looga baahan yahay laga helin.
 
Siciid.          Waa runtaa Aabbo, waana ku gartay, balse jawaabtaadu aad ayay u kooban tahay , inkastoo ay murti weyn tahay, marka si aan aad kuugu garto dadka Soomaaliyeedoo dhanna ay ugu noqoto mid maragmaddoonto ah, waxaad noogu kala saartaa ood noo sheegtaa waxaad dooneyso iyo waxaad diiddan tahay.
 
Calan.

WAXAAN DOONAYAA                        WAXAAN DIIDAYAA
NABAD                                                           COL
HESHIIS                                                          DAGAAL
MIDNIMO                                                       GOBOLEYSI
WADAHADAL                                                KALA HADAL
GARSOOR                                                       EEX
MAAMUL                                                         MUSUQMAASUQ
MADAXBANNAANI                                       GUMEYSI
DOWLAD                                                          MOORYAAN
DOORASHO                                                     KALITALIS
SAMADDOON                                                 DAGAAL OOGE
DAL                                                                   QAX
DAGGENI                                                          HABAQLAYAAC
WADDANI                                                        DABODHILIF
QARAN                                                             QABYAALAD
ISLAAM                                                            AFDUUB
DADNIMO                                                        DOQONNIMO
XALAAL                                                            XAARAAN
XEEL                                                                  XOOG
WANAAG                                                          XUMAAN
ISJACAYL                                                          ISNACEYB
DULQAAD                                                         CALOOLYOOW
HOWL                                                                HAGAR
QALIN                                                               QORI(HUB)
KHEYR                                                              JAAD
HIIL                                                                    HUNDHUR
DANGUUD                                                        CALOOSHIIS USHAQEYSTE
BOOLIIS                                                             BILILIQO
MILLITARI                                                       MOORYAAN
WADASHAQEYN                                            KALA SHAQEYN
WADATASHI                                                    KALA TASHI
WADAJIR                                                          KALA OROD
ISCAFIS                                                            AARGOOSAD
KALA DANBEYN                                            ISHEXYAAC
ISBARQABAD                                                   ISDHIIB
DULMIDIID                                                      DAANYUUSNIMO
ISDARYEEL                                                      ISKU DANEYSI
ISAFGARAD                                                     UURGUMAAD
GARQAADASHO                                              GARDIID
GARGAAR                                                        GUMMAAD
GARQABAD                                                     GUJEYN
AQOON                                                             MUGDI
GARAWSHO                                                    GURAABBAAS
RUN                                                                    BEEN
GOBANNIMO                                                    GUNNIMO
ISXILQAAN(XOOGFURNAAN)                     ISKUDEYS
HORUMAR                                                        DIBUDHAC
DADAAL                                                           FADHIID
DEEQSI                                                             BAKHEYL
OGAAL                                                             INDHODUUB
WADAAG                                                          QEYBDIID
TOOSNI                                                             QALLOOC
WAXSOOSAAR                                                TUUGSI
WALAALNIMO                                                 ISKALA WIIQ
FIIRSI                                                                FUDEYD
DERIS WANAAG                                              DOCADOCEYS
 
 
Ugu danbeyntiina Aabbe Calan asagoo madaxa luxaayo ayow halkiisii siciid
Oo aad mooddo inay weydiimo u dhiman yihiin uga dhaqaaqay.
 
Markaasaan aniga oo yaabban kasoo toosay hurdadii, kadibna sidii caadada ii ahayd intii aanan ka kicin sariirta, ayaa waxaan shitay cajaladdii ku jirtay naastaro agtayda tiillay, oo uu duubay Abwaanka weyn Maxammed Gacal Xaayoow, oo ku aaddanayd gabaygan.
 
MIDNIMO
 
Dadku sidow maleynaayay iyo maanta sida taagan
macnahooda kala duwan intii maqashay waa yaabtay
anna kuma maqnayn meel kaliyo maharad howleede
maxaarkiyo duntiisaan lahaay meel isugu geeye
madanaha astaantaan lahaay meeriska u sheege
malabka isu mari baan lahaay kuna mataaneeye
midigta iyo bidixdaan lahaay kalama maarmaane
midibbada shabeelkaan lahaay kalama miirmaane
muuqaalka noloshaan lahaay yaan la maan rogine
mabda' haysku raacdaan lahaay mowqif nabadeede.
 
Maax iyo qabow lagama helo milicda deyreede
Miiraale da'ay baan lahaay maxasta gaarsiiye
Mugdibaa ka baxay baan lahaay fiidki soo maraye
Minhaajkiyo kitaabkaankaan lahaay xaqa ku miisaane
Mowliidka Nabigiyo(css) sunnada Maxammad aamiinna
Maxabbada kalgacalkoodu waa marakac diineede
Wadaaddada u meershaan lahaay mahad Alle u haaye
Marna dhiig la maashoodiyaa kama maleyheyne
Maka iyo maddiinaan lahaay mari xijaaskiiye
Marxabbayso guushaan lahaay laysla meel dhigaye
Muwaafaqo ku tali baan lahaay kalana maareeye
Marro saare maankiyo qalbiga how martaan rabaye
Moxoggiyo lafdhabarkaan lahaay maar iskula soohe
Mukulaalin iyo daqar kolleey midiba meesheede
Hadba madax sagaaro iskuma leh waana maqasheene
Macnahay ujeeddiyo murtidu waxay ka maahmaahday
Soomaali kala maarantee kala muraad raacda
Ee calanka loo kala mudee maanta kala guurta
Iima muuqatee xaajo waa marin habowdaahe
Masallaha u fidi baan lahaay moosin ku habboone.
Mataanaha halbowlaha hadday midi waxyeellowdo
Madaxa uga tali baan lahaay mooradana siiye
Majliskay ku kulantiyo axdigi lagu mataaneeyay
Madhaafaanki weeyee haddaan meesha laga saarin
Muqdishiyo Hargeysaan lahaay kalama maarmaane
Madmadowga meeshaas ku jura moogi sow yahaye
Mudanaha la kaashaan lahaay kaa martabo roone
Majo dhooqo maantoo ku dhacay lagana soo meyray
Maaddooyin laga soo gudbaye laga muraad raacay
Ninki dib u majiirtaan lahaay maaddo kula showre.
 
Afartaa bal miinleeydi gabay muqaddinkeedii dheh
Midnimaa iskaashi leh anigoon daba-marsiinayn dheh
Macno maleh inaad muujisaa maaso godobeede
Mid aan midabtakoor iyo xumaan meesha soo dhigin dheh
Waxaan meel dhaxaad uga hadlaa magaca guud raace
Ma mudnayn inow kala dhexmaro muranya ceebaale
Marxalada qaraar maalintay mudato yoonkeeda
Marna yaan awood lagu mintidin waa murgucataahe
Muftaaxii albaabkiisi gebay saa ku kala maarma
Muraadkiyo dantaydaa ku jira ma-hurtadaydiiye.
 
Marki xaajo murugtaa jirtee laysku mari waayo
Ismaandhaafku meeshow ka jiro malaxda daaweeya
Wixi muuqda miisaanka waa lagu wadaagaahe
Yaan masaar wax goydaba maraay looga dhigin daabka
Yaan marrooyinkiyo loola kicin qolada meyd duugga
Yaan muruq ku taagleyn iyo hawo maato lugu laynin
Yaan mudanayaashii isku dhicin madaxda loo doortay
Yaan magaalo hoosteed madfaca laysku darandoorrin
Yaan masiibo tii hore ka badan maag wax lagu yeelin
Yaan madal barwaaqaa jirtiyo mihimmo kheyraade
Yarsaday kasoo dagi lahayd sii mushkiladoobin
Marki lagu heshiiyaba muskay kala wareegaane
Macbuudkey maslaxo miir qabtoo mudan ha deeqsiiyo.
 
Makaankaaga Eebboow adigaan daallin soo marine
Mariikhii wareegiyo adigaa maralka daaweeye
Adigaan makaan owliyiyo magangalyuu wayne
Adigaa muraaddada u guda murugo qoonkeede
Adigaa masiibada dahsoon mool dahsii jiraye
Soomaalida marriimada xaqaa soo mar laga waayay
Maskaxdooda buul baa qotoma malaxu hoos taal’e
Macbuudkow awooddaada mudan inaad ku maareydo
Maantaan maqaalkiyo arjiga kuugu muujiyaye
Meel kastaba ha joogtee maslaxad lagu heshiisiiyo
Oo la mahadiyaan kaa codsaday wayga maajidaye.
 
Shirib gunaanad ah.
 
AFAR WALXAATOO MIIN KU TAAL
SOOMAALUU MALEYMEHEYN
 
1.      INAY KALA MAQNAA KARTOOY
IS MOOGTUHUU MALEYMAHEYN
 
2.       INAY QOLABA MEEL DEGTEE
KA MUUQATUU MALEYMEHEYN
 
3.       INAYBA MAATO LAYS TOHOOY
MADFAC RIDDUU MALEYMAHEYN
 
4.       MUDDEEC IYO MUDDACAALAY
MURMAAYANUU MALEYMAHEYN.
IYO
         MIDDA KA DHACDAY MAANTIYO
LAMA MAQAL MATAANO GEEL.
 
Siciid71@yahoo.com